Hoofd- interieursIn Focus: Een stille cellist, laaiend van plezier, door Klimt's geweldige jonge protégé Schiele

In Focus: Een stille cellist, laaiend van plezier, door Klimt's geweldige jonge protégé Schiele

Egon Schiele, The Cellist, 1910. Zwart krijt en waterverf op pakpapier, 44, 7 x 31, 2 cm. The Albertina Museum, Vienna Credit: The Albertina Museum, Vienna

Toen hij voor het eerst in de Weense kunstscene kwam, aanbad Egon Schiele Gustav Klimt. Zodra ze elkaar ontmoetten, werden de twee vrienden, vormden ze een band en inspireerden ze elkaars werk, zoals Lilias Wigan uitlegt.

Egon Schiele, The Cellist, 1910. Zwart krijt en waterverf op pakpapier, 44, 7 x 31, 2 cm. © Het Albertina Museum, Wenen

In 1918 zag de ondertekening van de Wapenstilstand een einde aan de Eerste Wereldoorlog en de ineenstorting van het Oostenrijks-Hongaarse rijk. Het viel ook samen met de dood van twee van de meest vooraanstaande kunstenaars van het rijk, Gustav Klimt (b.1862) en Egon Schiele (b.1890). Ter gelegenheid van het honderdjarig bestaan ​​van hun ondergang heeft de Koninklijke Academie samengewerkt met het Albertina Museum in Wenen om via een tentoonstelling van hun werken op papier de artistieke relatie tussen de twee kunstenaars te onderzoeken en de mate waarin zij elkaar beïnvloedden en ondersteunden. De show biedt een zeldzame kans om deze werken te zien; ze zijn zo fragiel dat ze zelden beschikbaar zijn voor het publiek.

Toen Schiele zich als jongste student inschreef bij de veelgeprezen Akademie der Bildenden Künste, was Klimt al goed ingeburgerd in de Europese kunstwereld. Hij ontving al prestigieuze opdrachten en dacht tegen de canon van conventionele esthetische smaak in. In 1897 richtte hij een progressieve kunstenaarscoöperatie op, de 'Seccession' genaamd, waarmee Schiele later zou exposeren.

Hij bewees een baanbrekende invloed op de ontluikende jonge kunstenaar, duidelijk zichtbaar in de eerste kamers van de tentoonstelling, waar we Schiele's vroege toewijding aan verfraaide patronen zien - een onderscheidend kenmerk van Klimt's werk van Japanse kunst. Schiele putte zelfs uit pakpapier en experimenteerde met vierkante formaten, beide benaderingen begunstigd door Klimt.

'Waar Klimt's tekeningen voornamelijk studies voor schilderijen zijn, zijn Schiele's autonome kunstwerken met zijn handtekening'

Vreemd genoeg was het pas in 1910 dat de twee kunstenaars elkaar ontmoetten, hoewel Schiele op dit punt zijn meest fanatieke discipelachtige fase al had doorlopen en Klimt beschreef als 'een mens van zeldzame diepte'.

'Ik ging door Klimt tot maart. Nu denk ik dat ik helemaal anders ben, 'herinnerde hij zich. Vanaf dat moment ontwikkelde hij een angstige, grimmig onmiddellijke en vaak erotische stijl onafhankelijk van zijn idool. Een aangrijpend voorbeeld is de afbeelding op deze pagina, een mysterieus kleurpotlood en waterverf uit 1910 getiteld The Cellist .

Hier beschrijft Schiele door eliminatie en vertrouwt hij op de verbeelding van de kijker om te zien wat slechts wordt geïmpliceerd. Of hij het werk nu wel of niet heeft getiteld (het is onwaarschijnlijk dat hij het heeft gedaan), het onderwerp is raadselachtig en sensueel. De armen van de speler dragen een onzichtbaar instrument, zijn skeletvingers drukken op afwezige snaren. Tussen zijn gebogen benen gewikkeld rond het ontbrekende object, stelt Schiele een grote leegte van waterverfwas bloot.

Een strook rood stijgt als rook door de lies en wordt opgezogen door de bloemrijke wangen van de performer, waar het zich verspreidt naar karmozijnrode oren. De oren lijken te stralen van plezier van de melodie van de veronderstelde cello.

Schiele nam een ​​soortgelijke brandende rode toon aan voor details in sommige van zijn andere portretten; lippen, schaamlippen en tepels van jonge prostituees gloeien vermiljoen. In The Cellist is het lichaam echter een ondoorgrondelijke, vage massa van doordrenkt pigment, waar het gezicht en de handen worden verwerkt met dichte krijtmarkeringen. Zoals veel van het thematische werk van Schiele is het beeld dubbelzinnig en zeer provocerend.

Een ander werk van Egon Schiele met soortgelijke accenten: 'Seated Female Nude, Elbows Resting on Right Knee', 1914. Potlood en gouache op papier van Japan, 48 x 32 cm. © Het Albertina Museum, Wenen

Klimt had de neiging om krachtige contouren te gebruiken met weinig of geen aandacht voor schaduw. Veel van zijn vrouwelijke portretten geven de voorkeur aan de archetypische femme fatale, in tegenstelling tot Schiele's vleiende voorstellingen van magere figuren en hoekige lichamen. Schiele gaf de voorkeur aan het viscerale boven het formele, karakter boven representatie. De kracht van zijn werk ligt in het ongemakkelijke; de instinctieve eerlijkheid; het kwetsbare maar toch provocerende karakter van de onderwerpen. Waar Klimt's tekeningen voornamelijk studies voor schilderijen zijn, zijn Schiele's autonome kunstwerken die zijn handtekening dragen.

Toen Klimt in februari 1918 aan longontsteking stierf, maakte Schiele drie tekeningen van zijn mentor in het mortuarium. Slechts een paar maanden later bezweek hij zelf en stierf op 28-jarige leeftijd.

Klimt / Schiele: tekeningen van het Albertina Museum, Wenen loopt tot 3 februari 2019 in de Sackler Wing of Galleries, Burlington House, Royal Academy of Arts, Londen. Tickets zijn verkrijgbaar via www.royalacademy.org.uk.


Categorie:
Een oud, monumentaal herenhuis, volledig gerestaureerd en nu uitgerust voor luxueus leven in de 21e eeuw
Country Life Today: de populairste hondennamen van 2019 zijn onthuld